Claude Fable 5 Rehberi
Claude'un yeni en güçlü modeli 9 Haziran'da çıktı. 3 gün sonra ABD hükümeti erişimi durdurdu. 1 Temmuz'da geri döndü. Bu rehber sıfırdan anlatıyor: Fable 5 nedir, nasıl erişirsin, onunla nasıl konuşursun. Sonunda kopyala-yapıştır 10 prompt var.
Kısaca özet: Anthropic yeni bir model çıkardı, adı Claude Fable 5. Kendi açıklamalarına göre bugüne kadar genel kullanıma açtıkları en güçlü model. O kadar güçlü ki bir güvenlik bulgusu yüzünden ABD hükümeti 19 gün boyunca erişimi durdurdu. Şimdi geri döndü ve 12 Temmuz'a kadar ücretli Claude planlarında deneyebilirsin. Yani bu rehberi tam zamanında okuyorsun.
Fable 5 nedir?
Claude'un içinde birden fazla model var. Fable 5 bu merdivenin yeni zirvesi. Önce merdiveni gör, sonra Fable'ın nerede durduğunu anlarsın.
| Model | Ne için |
|---|---|
| Haiku | En hızlısı ve en ucuzu. Basit, tekrar eden işler. |
| Sonnet | Günlük denge. Çoğu iş için fazlasıyla yeterli. |
| Opus | Zor işler. Derin analiz, ciddi kod, uzun düşünme. |
| Fable 5 | Yeni zirve. En uzun, en karmaşık, kendi başına bitmesi gereken işler. |
Yasaklanan model
Bu kısım rehber için şart değil ama bilmek iyi. Çünkü bir modelin hükümet kararıyla durdurulması daha önce olmamış bir şeydi.
| Tarih | Ne oldu |
|---|---|
| 9 Haziran | Fable 5 çıktı. Ücretli planlara dahil edildi, herkes denemeye başladı. |
| 12 Haziran | ABD hükümeti ulusal güvenlik gerekçesiyle erişimi durdurdu. Sebep: Amazon araştırmacıları modelin güvenlik korumalarını aşmanın bir yolunu bulmuştu (jailbreak, yani güvenlik kilidini kırma). |
| 30 Haziran | Anthropic korumaları güçlendirdi, hükümet kontrolleri kaldırdı. |
| 1 Temmuz | Fable 5 dünya çapında geri döndü (toplam 19 gün kapalıydı). |
| 12 Temmuz | Planlara dahil deneme penceresinin son günü (7 Temmuz yerine buraya uzatıldı). Sonrası kullandıkça öde. |
Nasıl erişirsin?
Kod bilmene gerek yok. Ücretli bir Claude planın varsa (Pro ve üstü) iki tıkla açıyorsun.
- 1claude.ai'ye gir ya da uygulamayı aç. Web, bilgisayar ve telefon uygulamalarının hepsinde var. Ücretsiz planda yok; Pro ve üstü gerekiyor.
- 2Mesaj kutusundaki model seçiciye bas. Listeden Fable 5'i seç. O kadar.
- 3İlk işini ver. Basit soru sorma; ona gerçekten zor bir iş ver. Neden ve nasıl olduğu birazdan.
- 4Claude Code kullanıyorsan orada da seçebilirsin: yazıp listeden Fable 5'i işaretle.
Fable 5'le konuşmak neden farklı?
Anthropic'in kendi rehberindeki en çarpıcı cümle şu: eski modeller için yazılmış detaylı promptlar Fable 5'te kaliteyi düşürebiliyor. Yıllardır öğrendiğin bazı alışkanlıklar artık ters çalışıyor.
Neden'i söyle
Ne istediğin kadar, neden istediğini de söyle. Niyeti bilirse işi doğru bağlama oturtur, kafadan tahmin etmez. Kim için, ne amaçla, çıktı nerede kullanılacak: bir cümle yeter.
Sınır çiz
Ne yapacağı kadar ne yapmayacağını da söyle. Neye dokunmasın, nerede durup sana sorsun: açıkça yaz. Güçlü model, istenmeyeni de hızlı yapar.
Yeterince olunca harekete geçsin
Fable sonsuza kadar plan yapabilir. "Harekete geçecek kadar bilgin olunca geç, verdiğim kararı tekrar tartışma" de. Gücü işe göre ayarla (effort: çoğu iş high, en zorlar xhigh, rutin low) ve her işe değil, en zor işlerine sakla.
Kanıt iste
"Bitti" demesi yetmez. Bitti diyorsa neye dayanarak dediğini göstersin. Bu tek kural, uydurma raporları büyük ölçüde kapatıyor.
Muhakemeni gösterme deme
Fable 5'e "düşünce sürecini adım adım göster" deme, özellikle sabit bir kural olarak. Bu talimat güvenlik filtresini tetikleyip işini sessizce daha alt bir modele (Opus) devredebiliyor. Sonuca odaklan, iç sürece değil.
Az söyle, çok değil
Ters gelebilir ama Fable o kadar zeki ki, kısa bir talimat uzun uzun kural saymak kadar iyi yönlendiriyor. "Kural 1, kural 2, kural 3" listesi yerine tek cümlede özünü ver. Neden'i vermek başka, her şeyi şişirmek başka.
10 hazır prompt
Hepsi yukarıdaki 6 alışkanlıkla yazıldı: hedef, niyet, sınır, kanıt, harekete geçir, az söyle. Köşeli parantezleri kendi bilgilerinle doldur. Kaynaklar: Anthropic'in resmi rehberi ve toplulukta işe yaradığı görülen kalıplar.
Niyet şablonu
En basit ama en etkili kalıp. Ne istediğini değil, neden istediğini de söylüyorsun. Anthropic'in resmi rehberindeki şablonun Türkçesi.
Her iş. Bunu alışkanlık yaparsan diğer her promptun kalitesi artar.
En zor işini ver
Anthropic'in tavsiyesi aynen şu: zorluk aralığının en tepesinden başla. Fable 5'i kolay işlerde denersen farkını göremezsin.
Aylardır ertelediğin, "bunu yapay zekâ yapamaz" dediğin iş her neyse, o.
Karar stres-testi
Yapay zekâların kötü huyu: sana hak vermeye meyilliler. Bu prompt onaylamayı yasaklıyor ve planını çökertmesini istiyor.
Para, iş, taşınma, işten ayrılma. Geri dönüşü zor her karar.
30 günlük pre-mortem
Pre-mortem, yani ölüm sonrası incelemenin öncesi: plan daha uygulanmadan, 30 gün sonra nelerin batmış olacağını tahmin ettiriyorsun.
Yeni proje, lansman, içerik planı, alışkanlık sistemi. Başlamadan önce.
Gece vardiyası talimatı
Fable 5'in ana gücü uzun süre kendi başına çalışmak. Bu talimat, "şunu yapayım mı?" diye sorup durmasını engelliyor ve işi bitirmesini sağlıyor.
Uzun, çok adımlı işler. Özellikle Claude Code ve Cowork'te.
Uydurma raporu bitiren
Anthropic kendi testlerinde bu talimatın uydurma ilerleme raporlarını neredeyse sıfırladığını söylüyor. Resmi rehberdeki bölümün Türkçesi.
Uzun işler. Özellikle "bitti" deyip bitirmemesinden şüphelendiğin her durum.
Sınır kuralı
Fable 5 bazen istenmeyen işler de yapıyor: kimse istememişken bir şeyi düzeltmek, mail taslağı yazmak gibi. Bu kural "anlatmak" ile "yap demek" arasına çizgi çekiyor.
Bir sorunu tartışmak istediğin ama henüz müdahale istemediğin her durum.
Hafıza kur, ders çıkart
Fable 5, geçmiş çalışmalardan ders çıkarıp bunlara başvurabildiğinde belirgin şekilde daha iyi çalışıyor. Bu prompt o hafızayı kurduruyor.
Claude'la düzenli çalışan herkes. claude.ai'de hafıza özelliğiyle, Claude Code'da bir notlar dosyasıyla çalışır.
Belge çelişki avı
Fable 5 milyonlarca kelimelik bağlamı aynı anda tutabiliyor. Özet istemek bu gücü ziyan etmek. Asıl güçlü olduğu yer: belgeler arası çelişkileri bulmak.
Sözleşmeler, teklifler, raporlar, uzun yazışmalar. Birden fazla belge olan her iş.
Prompt yenileyici
Bu rehberin ana fikrini eyleme çeviriyor: eski, adım adım tarif eden promptlarını Fable 5 mantığına çevirtiyorsun. Modelin kendisine.
Kayıtlı promptların, şablonların, sürekli kullandığın kalıpların varsa hepsi.
Claude Code kullananlara
Fable 5'in asıl sahnesi burası: uzun otonom koşular. Üç kısa not.
Gücü işe göre ayarla
Fable 5'te ana kontrol effort (çaba) seviyesi. Anthropic'in önerisi: çoğu iş için high, en kritik işler için xhigh, rutin işler için medium ya da low. İlginç olan şu: Fable 5'in düşük efforu bile önceki modellerin en yükseğinden sık sık daha iyi sonuç veriyor.
Doğrulamayı işin içine göm
Uzun bir işte Fable 5'e kendi işini aralıklarla kontrol ettir: "Çalışırken belirli aralıklarla kendi işini spesifikasyona karşı doğrula, doğrulama için ayrı bir alt ajan kullan." Anthropic'e göre taze bağlamla çalışan doğrulayıcı alt ajanlar, modelin kendi kendini eleştirmesinden daha iyi sonuç veriyor.
CLAUDE.md dosyanı gözden geçir
Önceki modeller için yazdığın kuralcı talimatlar Fable 5'te kaliteyi düşürebilir. Resmi rehberin tavsiyesi: eski talimatları gözden geçir, modelin kendi varsayılan davranışı daha iyiyse talimatı sil. Yukarıdaki 10 numaralı prompt bu iş için de kullanılır.
Özet
Fable 5, Claude'un yeni en güçlü modeli. Uzun ve karmaşık işleri kendi başına bitirmek için tasarlandı.
9 Haziran'da çıktı, 12 Haziran'da ABD hükümeti durdurdu, 1 Temmuz'da geri döndü (19 gün kapalıydı). 12 Temmuz'a kadar ücretli planlarda haftalık hakkının yarısına kadar dahil; sonrası kullandıkça öde.
Erişim: claude.ai'de model seçiciden Fable 5'i seç. Ücretsiz planda yok.
Kullanım hakkını Opus'tan hızlı tüketiyor. Her işe değil, en zor işlerine sakla.
Eski prompt alışkanlıkları artık ters çalışabiliyor. Yeni kural: yolu değil hedefi tarif et. Altı alışkanlık: neden'i söyle, sınır çiz, yeterince olunca harekete geçir, kanıt iste, muhakemeni gösterme de, az söyle.
"Düşünce sürecini göster" deme; güvenlik filtresi tetiklenip iş sessizce Opus'a düşebilir.
10 promptun hepsi kopyala-yapıştır hazır. Bir tanesiyle başla: en zor işini ver (02) ya da karar stres-testi (03).
Buraya kadar geldiysen…
Fable 5'i denemek için en iyi hafta bu hafta. Yukarıdaki promptlardan birini kopyala, gerçekten zor bir işini ver ve farkı kendin gör.
Faydalı olduysa takip et: @doganmertai (Instagram · YouTube · TikTok).