Yapay Zekanın Metne Koyduğu Görünmez İmza
Claude artık yazdığı metne makinenin okuyabildiği görünmez bir işaret koyuyor. Bu işaret nerede saklı, neyi kanıtlıyor, neyi kanıtlamıyor. Bir de onu temizlediğini söyleyen ücretsiz araç var. Ne yaptığı belli, neyi yapamadığı da belli.
Bu rehber "yapay zeka kullandığını gizle" rehberi değil. Amacı şu: kendi elindeki metinde ve dosyada ne olduğunu anlamak, bu işaretin neyi kanıtlayıp neyi kanıtlamadığını bilmek, kendi dosyalarını kontrol edebilmek.
Bir yerde "bunu yapay zeka ile mi yazdın" diye soruluyorsa doğru cevap işareti silmek değil, dürüst cevap. Aşağıda hem aracın gerçekten ne yaptığını hem de neyi kimsenin ölçemediğini olduğu gibi yazdım.
Guillaume Meyer adında bir geliştirici 11 Ağustos 2026'da yayınladı. Altı gün sonra yıldız sayısına baktığımda 13 binin üzerindeydi.
En kolay yol: Claude kursun
Terminal bilmene gerek yok. Aşağıdaki metni Claude Code'a yapıştırıyorsun, indirmeyi de komutları da o çalıştırıyor. Sen sadece dosya adını yazıyorsun.
Dosyanın adını yaz
Yukarıdaki metinde belge.docx yazan yeri kendi dosyanın adıyla değiştir. Word belgesi, PDF, resim ya da düz yazı olabilir.
Claude Code'u hangi klasörde açtıysan o klasörde. Emin değilsen dosyayı masaüstüne koy ve Claude Code'u masaüstünde başlat.
Yapıştır ve gönder
Claude aracı GitHub'dan indirir, dosyana bakar, sonra temiz kopyayı çıkarır. Her komuttan önce sana izin sorar, sen onay verirsin.
İndirme dahil birkaç dakika. Araç küçük, Python dışında bir şey kurmuyor.
Sonucu oku
Kaç tane görünmez karakter bulundu, künyede ne vardı, temiz kopya hangi isimle kaydedildi. Hepsi sayıyla.
Duruyor. Araç orijinali değiştirmiyor, temiz halini ayrı bir dosyaya yazıyor. İstemezsen silersin.
Bu araç gerçekten çalışıyor mu
Kendim çalıştırdım. Windows'ta, içine iki tane görünmez karakter koyduğum bir metin dosyasıyla denedim. Kontrol komutu ikisini de buldu ve nerede olduklarını söyledi. Temizleme komutu ikisini de sildi, temiz kopyayı ayrı dosyaya yazdı ve "2 karakter silindi" diye sayı verdi.
→ Yani görünmez karakter ve künye tarafı ölçülebilir şekilde çalışıyor. Metnin içindeki asıl imza ayrı mesele, onu aşağıda anlattım.
Kendin yapmak istersen: elle yol
Claude'a yaptırmak yerine komutları kendin yazmak istersen üç adım. Python dışında hiçbir şey gerekmiyor.
Aracı indir
Aracın dosyalarını GitHub'dan bilgisayarına indirir. Bulunduğun klasörde watermarks-remover adında yeni bir klasör oluşur. Sonra o klasöre gir.
Dosyaya bak, ne varmış gör
Dosyayı açmadan, içinde ne tür bir iz olduğunu rapor eder. Görünmez karakterler, dosya künyesindeki bilgiler, C2PA denen dosya künyesi standardının kayıtları. Hiçbir şeyi değiştirmez, sadece söyler.
Temizle
Dosya künyesindeki bilgiyi ve görünmez karakterleri siler. Orijinali bozmaz, temiz kopyayı -o ile verdiğin yeni dosyaya yazar.
Neyi kontrol edebilirsin, neyi edemezsin
Burası rehberin en önemli yeri. İki kutuyu karıştırmayın.
| Ne | Kendin kontrol edebilir misin |
|---|---|
| Dosya künyesi (görsel, PDF, Word) | Evet. Aracın raporunu okuyorsun. Ayrıca dışarıdan da bakılabiliyor: contentcredentials.org/verify ya da c2patool. |
| Görünmez karakterler (metnin içine sıkışmış boşluk, işaret) | Evet. Kaç tane bulundu, kaç tane atıldı, sayı olarak yazılıyor. |
| Metnin içindeki asıl imza (kelime seçimine binen işaret) | Hayır. Bunu okuyan resmi bir araç henüz kimsede yok. Anthropic 14 Ağustos 2026'da yöntemi ayrıca açıkladı: düşük önemli kelime seçimleri rastgelelik yerine gizli bir anahtarla belirleniyor. Ama okuma anahtarı Anthropic'te. Yani "temizledim" iddiasını bugün kimse ölçemiyor. |
Bunu aracın kendi belgesi de kabul ediyor
Deponun kendi metni şunu yazıyor: üreticiler kamuya açık bir kontrol aracı çıkarana kadar hiçbir araç dürüstçe "bu resmi kontrolden geçmez" diyemez. Aracın raporu da ikiye ayrılıyor. Bir tarafta doğrulanabilir işler var (kaç karakter silindi, künyede ne yapıldı). Diğer tarafta elimizden geleni yaptık denen yeniden yazma var. Bu ayrımı yapan bir araca güvenilir.
→ "Filigranı yendi" başlıklarına temkinli yaklaş. Kanıt henüz yok.
Ne oldu
Sırayla ve tarihleriyle. Karışan iki tarih var, ikisini ayırdım.
| Tarih | Ne oldu |
|---|---|
| 1 Ağustos 2024 | Avrupa Birliği'nin yapay zeka yasası yürürlüğe girdi. Ama maddeleri aynı gün değil, kademe kademe uygulanmaya başlıyor. |
| 2 Ağustos 2026 | Yasanın şeffaflık maddesi (madde 50) uygulanmaya başladı. Madde şunu istiyor: yapay zekanın ürettiği ses, görsel, video ve metin, makinenin okuyabileceği bir işaret taşısın ve yapay zeka ürünü olduğu anlaşılabilsin. |
| 2 Ağustos 2026 | Anthropic'in kendi belgesine göre, o tarihten sonra çıkan Claude modelleri doğuştan bu işareti taşıyor. |
| 11 Ağustos 2026 | Guillaume Meyer adında bir geliştirici watermarks-remover adında ücretsiz açık kaynak bir araç yayınladı. |
| 2 Aralık 2026 | Yasanın eski sistemlere tanıdığı geçiş süresinin sonu. Hukuk firmalarının özetlerinde bu tarih geçiyor, 2 Ağustos'tan önce piyasada olan sistemler o güne kadar uymak zorunda. |
"Claude artık yazdığı her şeye işaret koyuyor" tam doğru değil
Anthropic'in belgesi iki şeyi ayrı yazıyor. 2 Ağustos 2026'dan sonra çıkan modeller işareti doğuştan taşıyor. Ondan önce çıkmış modeller için ise yasanın tanıdığı geçiş süresi var ve Anthropic o modellere desteği "eklemeye çalışıyor" diyor. Yani bugün hangi modelde açık olduğunu tek tek yazmıyorlar.
→ Pratik sonuç: yeni modelde varsay ki var, eski modelde varsay ki belli değil.
Belge kapatma ya da çıkma seçeneğinden hiç söz etmiyor. Söylediği şu: işaret model seviyesinde uygulanıyor, yani metin hangi Claude ürününden çıkarsa çıksın orada oluyor. Ücretli plan olması bir muafiyet olarak geçmiyor.
İmza nerede saklı ve ne kanıtlıyor
İki ayrı teknik var ve bu ikisi çok farklı şeyler. Karıştırılınca yanlış sonuç çıkıyor.
Metinde: kelime seçiminin içinde
Claude yazarken sürekli seçim yapıyor. "Güzel" mi yazsa, "hoş" mu, "iyi" mi. Üçü de olur. İşte işaret tam bu seçimlerde saklı.
Gizli karakter yok, fazladan boşluk yok, garip bir simge yok. İşaret kelimelerin kendisinde. Anthropic buna "metnin içine dokunmuş, algılanamayan filigran" diyor. Bu yüzden kopyalayıp Word'e yapıştırınca da gidiyor. Anthropic "bir miktar düzenlemeye de dayanabilir" diyor.
Dosyada: künyede
Claude bir dosya ürettiğinde (mesela .svg, .png, .jpg) dosyanın künyesine imzalı bir kayıt ekliyor. Buna C2PA deniyor. Günlük karşılığı: dosyanın arkasına yapıştırılan, kurcalanıp kurcalanmadığı anlaşılan bir etiket.
Burada imza metnin içinde değil, dosyanın künyesinde. O yüzden ekran görüntüsü alıp yeniden kaydetmek onu siliyor. Anthropic bunu kendi belgesinde boşluklardan biri olarak sayıyor.
İmza olması kimin yazdığını kanıtlamıyor
Bu cümle benim yorumum değil, Anthropic'in kendi belgesinde yazıyor. Bulunan bir işaret sadece içeriğin Claude'dan geçmiş olabileceğini söylüyor. Tek başına içeriğin kaynağını kanıtlamıyor.
Belgenin verdiği örnek tam bu: insanlar Claude'u imla düzeltmek, çevirmek, özetlemek ve dosya dönüştürmek için kullanıyor. Fikir, metin ya da veri başka bir yerden gelmiş olsa bile çıkan metin Claude işareti taşıyabiliyor.
Yani kendi yazdığın yazıyı Claude'a verip imla düzelttirdin. Fikir senin, cümle senin. İmza Claude'un.
→ Risk burada başlıyor: okul ya da iş yeri bu ayrımı okumadan "imza var, demek ki kopya çekmiş" derse yanlış suçlama olur.
İmzanın olmaması da bir şey kanıtlamıyor
Anthropic bunu da açıkça yazıyor: işaret bulunmaması, içeriğin yapay zeka ile üretilmediği ya da yapay zekadan geçmediği anlamına gelmiyor. Yani işaret iki yönde de kesin kanıt değil. Ne varlığı, ne yokluğu.
→ Bir tarafın "imza yok, demek ki insan yazmış" demesi de yanlış.
Şunu belirtelim: bu ölçümleri yapan ve açıklayan taraf üreticilerin kendisi. Bağımsız bir ölçüme rastlamadım. Yani "kalite düşüyor" diye bir kanıt da yok, "hiç düşmüyor" diye bağımsız bir teyit de yok.
İmza her yerde tutmuyor
Anthropic boşlukları kendi belgesinde sayıyor. Aşağıdaki liste tahmin değil, o listenin Türkçesi.
- 1İşaret desteklenmeye başlamadan önce çıkmış bir model yazdıysa iz olmayabilir.
- 2Metin ağır düzenlendiyse, başka kelimelerle yeniden yazıldıysa, çevrildiyse ya da başka bir yazının içine karıştırıldıysa iz olmayabilir.
- 3Metin çok kısaysa, güvenilir bir sinyal için yeterli yazı yoksa iz olmayabilir. Yani iki cümlelik bir cevap neredeyse iz bırakmıyor.
- 4Dosyanın künyesi format dönüşümüyle, yeniden kaydetmeyle ya da ekran görüntüsü alarak silindiyse iz olmayabilir.
- 5İşaretin o türü, kullanılan platformda ya da özellikte desteklenmiyorsa iz olmayabilir.
Bir de kapsam meselesi var: Anthropic'in belgesi metni ve desteklenen dosya türlerini anlatıyor. Ses ve videodan hiç söz etmiyor. Yasa ses ve videoyu da sayıyor ama Anthropic'in bu belgesinde o kısım yok, o yüzden burada bir şey iddia etmiyorum.
Araç ne yapıyor, neyi yapamıyor
Araç işi üç katmana ayırıyor. İkisi gözle görülüyor, biri göremediğimiz yerde kalıyor.
| Katman | Ne yapıyor | Sonuç görülebiliyor mu |
|---|---|---|
| A katmanı görünmez karakterler | Metnin içine sıkışmış görünmez karakterleri, garip boşlukları ve gizli işaretleri siler. | Evet. Kaç tane bulundu ve silindi, sayı olarak yazıyor. |
| Dosya katmanı künye | PNG, JPEG, WebP, SVG, PDF, DOCX, EPUB, ODT, HTML ve Markdown dosyalarından C2PA künyesini ve diğer künye bilgilerini siler. | Evet. Dosyayı açıp kontrol edebiliyorsun, dışarıdan doğrulama araçları da var. |
| B katmanı kelime seçimine binen imza | Cümleleri bir modele yeniden yazdırarak imzayı bozmaya çalışır. Varsayılan halinde model bile çağırmıyor, sadece kullanılacak talimatı ekrana basıyor. | Hayır. İşe yarayıp yaramadığını ölçecek bir araç yok. Depo buna "elimizden gelen" diyor, "silindi" demiyor. |
Claude metnini Claude'a yeniden yazdırmak imzayı geri basabiliyor
Deponun kendi notu şu: yeniden yazdıracaksan aynı modeli kullanma. Claude metnini Claude'a yeniden yazdırmak imzayı yeniden basabiliyor. Mantık açık aslında. İmza kelime seçimine biniyor, yeniden yazan da yine aynı seçim şifresini taşıyan model.
→ Yeniden yazdıracaksan başka bir model kullan. Ya da hiç yazdırma, aşağıdaki soruyu oku.
Yeniden yazdırmanın bir bedeli var
Depo bunu kendi belgesinde açıkça söylüyor. İmzayı bozmak için metnin büyük bir kısmını cümle cümle yeniden yazmak gerekiyor. Paragraf sırasını değiştirmek ya da ufak dokunuşlar sinyali neredeyse hiç oynatmıyor.
Ve her yeniden yazma, orijinal kelime seçimlerini yeniden yazan modelin seçimleriyle değiştiriyor. Yani ton, ses ve netlik düzleşiyor. Sonuç, yeniden yazan modelin tavanını geçemiyor.
Deponun kendi sorduğu soru da bu: metni zaten daha zayıf bir modelle yeniden yazacaksan, baştan neden pahalı modele para verdin.
→ Kalite senin için hijyenden önemliyse B katmanını hiç açma. A katmanı ile künye temizliği yeter, yazın da bozulmaz.
Ne yapmalı
Bütün bu bilgi tek bir pratik sonuca çıkıyor. Sırayla.
- 1Teslim edeceğin işi ham çıktı olarak gönderme. Claude'un yazdığını olduğu gibi vermek yerine kendi cümlelerinle yeniden kur. Hem imza sorunu kendiliğinden bitiyor hem iş gerçekten senin oluyor. Bir imzayı silmeye uğraşmaktan daha sağlam bir yol.
- 2Görsel ve belge teslim ediyorsan künyeye bak. Yukarıdaki 02 numaralı komut tam bunun için. Ne olduğunu bilmek, silip silmemeye karar vermekten daha önemli.
- 3Beyan isteniyorsa dürüst beyan et. Okulun, işin ya da müşterin "yapay zeka kullandın mı" diye soruyorsa cevap işareti silmek değil. İşaret silmek beyanın yerine geçmiyor. Aracın kendi belgesi de aynı şeyi söylüyor: bu araç sahibi olduğun içerik için, akademik sahtecilik ya da "bunu insan yazdı" yalanı için değil.
- 4Sana yanlış suçlama gelirse belgeyi göster. "İmza var, demek ki kopya çektin" diyene Anthropic'in kendi cümlesi cevap: bulunan işaret içeriğin Claude'dan geçmiş olabileceğini gösteriyor, kimin yazdığını kanıtlamıyor.
- 5Yeniden yazdıracaksan aynı modeli kullanma ve kalite bedelini bilerek yap.
- 6"Filigranı yendi" başlıklarına inanma. Bugün kimse ölçemiyor. Anthropic işareti okuyan aracı henüz kimseye vermedi.
Özet
Avrupa Birliği'nin yapay zeka yasasının şeffaflık maddesi 2 Ağustos 2026'da uygulanmaya başladı. Yapay zeka çıktısının makine-okur bir işaret taşımasını istiyor.
Anthropic'e göre 2 Ağustos 2026'dan sonra çıkan Claude modelleri bu işareti doğuştan taşıyor. Ondan önce çıkanlar için hâlâ çalışıyorlar.
Kapsam: Claude Platform (API), Claude, Claude Code, Claude Cowork ve Claude Tag. Dünya çapında, yani Türkiye'den kullananı da içine alıyor.
Metinde imza kelime seçiminin içinde. Gizli karakter değil, o yüzden kopyalayıp Word'e yapıştırınca da gidiyor. Dosyalarda ise imza künyede duruyor.
Anthropic'in kendi cümlesi: bulunan işaret içeriğin Claude'dan geçmiş olabileceğini gösteriyor, kimin yazdığını kanıtlamıyor. İmzanın olmaması da bir şey kanıtlamıyor.
Yani kendi yazdığın metni Claude'a düzelttirsen ya da çevirtsen bile çıkan metin işaret taşıyabiliyor. Yanlış suçlama riski buradan doğuyor.
İmza her yerde tutmuyor: çok kısa cevapta seçim az olduğu için iz zayıf, ağır düzenlenmiş metinde iz kaybolabiliyor, ekran görüntüsü dosya künyesini siliyor.
watermarks-remover ücretsiz ve açık kaynak (MIT). Görünmez karakterleri ve dosya künyesini gerçekten siliyor, sonucu sayı olarak gösteriyor.
Metnin içindeki asıl imza için cümleleri yeniden yazıyor ama işe yarayıp yaramadığını kimse ölçemiyor. Anthropic işareti okuyan aracı henüz vermedi.
En sağlam yol: teslim edeceğin işi ham çıktı olarak gönderme, kendi cümlelerinle yeniden kur. Beyan isteniyorsa dürüst beyan et.